شمس الدين محمد بن محمود آملي
446
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )
بسم اللّه الرحمن الرحيم فن هفتم از مقاله پنجم علم صور كواكب و آن عبارت است از معرفت احوال كواكب بحسب اشكال و موضع هر يك و بعد او در شمال و جنوب از منطقه بروج از براى معرفت اوقات بدانكه عدد كواكب چنانچه پيشتر ازين ياد كرده شد نه بدآن مثابتستكه ذهن انسانى را احاطه بدآنصورت بندد تا حديكه بعضى گويند عدد آن متناهى نيست - اما كواكبيكه اوايل اعتبار و ضبط آن كردهاند يكهزار و بيست و نهاند هفت از آن جمله هر يك بر فلك خاص كه آنها را سيارات خوانند و باقى بر فلك هشتم كه آنها را ثابتات گويند . و از آن جمله از 917 كوكب 48 صورت انگيختهاند بعضى از آن به صورت انسان و بعضى به صورت حيوانات بحرى همچو سرطان و بعضى به صورت مرغ همچو عقاب و بعضى به صورت غير حيوانات همچو سفينه و ميزان و بعضى آنكه بعضى از آن به صورت حيوانى بوده و بعضى از آن به صورت حيوانى ديگر همچو كواكب رامى و بعضى ازين صور تام الخلقه بود . و بعضى ناقص همچو قطعة الفرس و اين صور چهل و هشتگانه بعضى شمالى اند و بعضى جنوبى و بعضى بر نفس منطقه و بقيه ثوابت را كه خارج آنصورند هر يكى را بصورتيكه نزديك بود به آن اضافه كردند . همچو ناطحرا كه چون بر بالاى حمل بود رأس الحمل نام نهادند و برين قياس و عرب بنابر آنكه در باديهها مقام مىداشتند و بواسطهء گرما بيشتر سير ايشان